Δύο ημέρες, αρκετές αίθουσες και μια συζήτηση που ξεκινά σταδιακά από το Bitcoin και φτάνει στην τεχνητή νοημοσύνη, τη γεωπολιτική, τη δεύτερη υπηκοότητα, την κληρονομιά ή την προστασία προσωπικών δεδομένων. Το έβδομο ChainCamp έδειξε πώς μεταμορφώνεται η τσεχική και σλοβακική σκηνή του bitcoin. Ενώ ένα κομμάτι της αναζητά τον δρόμο προς τις τράπεζες και την ευρύτερη υιοθέτηση, ένα άλλο επιστρέφει διαρκώς στα αρχικά ερωτήματα της ιδιωτικότητας, του δικού μας ελέγχου πάνω στο χρήμα και της ζωής χωρίς μεσάζοντες.
Είναι Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, λίγο μετά τις δύο το απόγευμα, και το φετινό ChainCamp ξεκινά λίγο διαφορετικά από τα προηγούμενα χρόνια. Στο αμφιθέατρο του VŠB-TUO στην Ostrava-Poruba, η κοινότητα του bitcoin δεν έρχεται μόνο για το παραδοσιακό σαββατιάτικο πρόγραμμα. Η έβδομη διοργάνωση αποκτά για πρώτη φορά μια δεύτερη πλήρη ημέρα συνεδρίου, και μαζί της και το δικό της θέμα: το Plan B.
Το Bitcoin είναι την Παρασκευή μόνο ένα κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου παζλ. Το πρόγραμμα τρέχει παράλληλα σε τρεις αίθουσες και οι διοργανωτές έβαλαν σε αυτό περίπου είκοσι ομιλητές. Γίνεται λόγος για κατοικίες, υπηκοότητα, γεωπολιτική, κυβερνοασφάλεια, περιουσία και οικογένεια. Το κοινό ερώτημα είναι απλό: τι μπορεί να κάνει κάποιος σήμερα ώστε να έχει περισσότερες επιλογές τη στιγμή που το αρχικό του σχέδιο σταματήσει να λειτουργεί;
Από το bitcoin, μέσω του χρυσού, μέχρι το ψηφιακό αποτύπωμα
Ένα από τα πρώτα μπλοκ είναι το Οικονομικό PLAN B. Ο Josef Tětek, ο Aleš Vávra και ο Marek Brávník παρουσιάζουν εδώ τρεις διαφορετικές οπτικές για τη μακροπρόθεσμη διατήρηση αξίας – το bitcoin, τον φυσικό χρυσό και τις παραδοσιακές κεφαλαιαγορές. Ήδη από την αρχή, λοιπόν, το πρόγραμμα της Παρασκευής υποδεικνύει ότι το ChainCamp αυτή τη φορά δεν θέλει να παρουσιάσει το bitcoin ως τη μοναδική απάντηση σε όλα τα ερωτήματα.
Μία ώρα αργότερα, το πρόγραμμα διακλαδίζεται προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Η ερευνήτρια και λαϊκοποιήτρια της τεχνητής νοημοσύνης Sara Polak ασχολείται με το τι μπορεί να σημαίνει η ανθεκτικότητα του πολιτισμού σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι αναθέτουν στην ΤΝ ολοένα μεγαλύτερο μέρος της λήψης αποφάσεων και της λειτουργίας της κοινωνίας. Στη διπλανή αίθουσα εν τω μεταξύ, ο Milan «Sodomák» Půlkrábek περνά από τα μεγάλα σενάρια πολιτισμικής κλίμακας σε μια πολύ πιο προσωπική απειλή – το δικό μας ψηφιακό αποτύπωμα. Το πρακτικό του OPSEC περιστρέφεται γύρω από τις πληροφορίες που αφήνει κανείς πίσω του σε φωτογραφίες, παλιά προφίλ ή μεταδεδομένα, οι οποίες χάρη σε εργαλεία OSINT μπορούν να συνδυαστούν εκπληκτικά εύκολα.
Και ακριβώς εδώ αρχίζει να γίνεται φανερό τι εννοούν οι διοργανωτές με τον όρο Plan B. Δεν πρόκειται μόνο για ένα απόθεμα χρημάτων για δύσκολες στιγμές. Ένα εφεδρικό σχέδιο μπορεί να είναι επίσης η ικανότητα να μην αφήνει κανείς περιττά δεδομένα πίσω του, η δυνατότητα μετακίνησης της οικογένειας, η περιουσία κατανεμημένη σε διαφορετικούς τύπους περιουσιακών στοιχείων, ή έστω η επίγνωση του τι πληροφορίες μεταδίδει κανείς για τον εαυτό του στον γύρω κόσμο.
Τι γίνεται αν το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα χρήματα, αλλά ολόκληρη την οικογένεια;
Το επόμενο μπλοκ μεταφέρει τη συζήτηση από το άτομο στην οικογένεια. Ο Michal Nýdrle από την Invity αφιερώνει την ομιλία του στο πώς μπορεί να μοιάζει ένα Plan B για ένα νοικοκυριό με παιδιά και αν πράγματι πρέπει να οδηγεί εκτός συνόρων. Για ένα μεμονωμένο άτομο, το εφεδρικό σενάριο μπορεί να χτιστεί σχετικά εύκολα – μόλις όμως μπουν στο παιχνίδι σύντροφος, παιδιά, στέγη ή επιχείρηση, ο αριθμός των μεταβλητών αυξάνεται ραγδαία.
Ταυτόχρονα, σε άλλη αίθουσα ανεβαίνει στη σκηνή ο επενδυτής Dan Vořechovský. Το θέμα του κατευθύνεται ήδη προς τη γεωπολιτική: τι μπορεί να σημαίνουν οι σημερινές συγκρούσεις και η επιστροφή του ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων δυνάμεων για την περιουσία, την κινητικότητα ή την προσωπική ελευθερία σε ορίζοντα πέντε έως δέκα ετών. Το Plan B μέσα σε λίγες ώρες μετακινήθηκε έτσι από την επιλογή επενδυτικού περιουσιακού στοιχείου, μέσω της προστασίας της ψηφιακής ταυτότητας, μέχρι το ερώτημα πού και υπό ποιες προϋποθέσεις θέλει κανείς γενικά να ζήσει μακροπρόθεσμα.
Το βράδυ αυτά τα θέματα γίνονται ακόμη πιο συγκεκριμένα. Ο Michal Nýdrle επιστρέφει σε ένα πάνελ για ακίνητα, όπου αντιπαρατίθενται η επένδυση στην Τσεχία, η αγορά στο εξωτερικό και η δυνατότητα να μην κρατά κανείς καθόλου κεφάλαιο σε «τούβλα». Ο Viliam Klamarčík από τη Vexl εν τω μεταξύ ανοίγει το θέμα των προσωπικών εγγράφων – της ταυτότητας και του διαβατηρίου ως ευαίσθητων δεδομένων, αντίγραφα των οποίων οι άνθρωποι συχνά παραδίδουν πολύ πιο εύκολα απ’ όσο θα αντιστοιχούσε στην ποσότητα πληροφοριών που περιέχουν.
Το πρόγραμμα της Παρασκευής κλείνει με ένα ακόμη όχι και τόσο άνετο κομμάτι της προσωπικής κυριαρχίας. Ο δικηγόρος Radim Kozub ασχολείται με την κληρονομιά και την προστασία περιουσίας σε διάφορες δικαιοδοσίες. Το να έχεις bitcoin, ακίνητο ή τραπεζικό λογαριασμό στο εξωτερικό δεν σημαίνει ακόμη ότι έχεις λύσει το Plan B σου, αν κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί στην περιουσία τη στιγμή που ο κάτοχός της πεθάνει ή χάσει την πρόσβαση σε αυτήν.
Μετά την πρώτη ημέρα είναι λοιπόν αρκετά εύκολο να ξεχάσει κανείς ότι πρόκειται ακόμη για μια εκδήλωση που μεγάλωσε κυρίως γύρω από το Bitcoin. Αυτό όμως αλλάζει γρήγορα το Σάββατο.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Τα κορυφαία podcast για κρυπτονομίσματα
Το Σάββατο επαναφέρει το Bitcoin στο προσκήνιο
Η δεύτερη ημέρα ξεκινά πιο παραδοσιακά. Μετά τα εναρκτήρια λόγια των διοργανωτών, ανεβαίνει στην κεντρική σκηνή ο Lubomír Valík με την ανακοίνωση της Partners Banka. Η τράπεζα εμφανίζεται στο ChainCamp τη στιγμή που ήδη επιτρέπει στους πελάτες της να αγοράζουν και να πωλούν bitcoin απευθείας μέσα από την εφαρμογή της, σε συνεργασία με την τσεχική Anycoin. Το bitcoin εισέρχεται έτσι σε ένα περιβάλλον που ίσως δεν θα μπορούσε να διαφέρει περισσότερο από την αρχική του, κυβερνοπανκ αντίληψη – σε μια ρυθμιζόμενη τραπεζική εφαρμογή.
Αμέσως μετά εμφανίζεται ένα από τα πιο γνωστά πρόσωπα της εγχώριας σκηνής του bitcoin. Ο Jakub «Kicom» Vejmola αυτή τη φορά δεν επιλέγει τεχνικό θέμα ούτε παραδοσιακό σχόλιο για την αγορά. Η ομιλία «Τι μου έδωσε και τι μου πήρε το Bitcoin» είναι ένας πιο προσωπικός απολογισμός της σχέσης με την τεχνολογία και την κοινότητα, γύρω από την οποία έχτισε τα τελευταία χρόνια μεγάλο μέρος της επαγγελματικής του ζωής. Η ίδια η ένταξη μιας τέτοιας ομιλίας ανάμεσα στα πρώτα κύρια σημεία του προγράμματος δείχνει ότι, μετά από χρόνια ύπαρξης της τσεχικής σκηνής του bitcoin, έρχεται πια η ώρα όχι μόνο να εξηγείται το Bitcoin στους νεοφερμένους, αλλά και να γίνεται απολογισμός για το τι κάνει η μακροχρόνια εμβάπτιση σε αυτό στους ίδιους τους ανθρώπους.
Ακολουθεί η βάφτιση του βιβλίου Bitcoin v kapse, στην οποία συμμετέχουν ο Tomáš Krause, η Pavla Nýdrle και ο Kamil Bouška. Λίγο αργότερα, το μικρόφωνο παίρνει ο Štěpán Uherík από την Invity με θέμα Μια ταραχώδης χρονιά για το Bitcoin. Το πρόγραμμα επιστρέφει έτσι στην τρέχουσα κατάσταση του κλάδου – σε μια χρονιά όπου, εκτός από την τιμή, συζητούνται όλο και περισσότερο η ρύθμιση, τα νέα χρηματοοικονομικά προϊόντα και η προσέγγιση του bitcoin στο κλασικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τη σειρά του κύριου προγράμματος επιβεβαιώνει το επίσημο πρόγραμμα του συνεδρίου.
Και τότε το ChainCamp κάνει για λίγο μια απότομη στροφή.
Στη σκηνή ανεβαίνουν οι γιατροί Miloslav Roček και Roman Prymula με το πρότζεκτ «Longevity as a service». Η ομιλία παρουσιάζει την έννοια της προληπτικής και αναγεννητικής ιατρικής και είναι μια από τις στιγμές που φαίνεται πόσο ευρέως αντιλαμβάνονται σήμερα οι διοργανωτές την έννοια της προσωπικής ευθύνης και του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Το πρόγραμμα για το bitcoin διακόπτεται για μερικές δεκάδες λεπτά από ένα θέμα που δεν σχετίζεται καθόλου άμεσα με τα κρυπτονομίσματα.
Μπορεί το bitcoin να νικήσει το fiat χρήμα;
Ο επόμενος ομιλητής, Juraj Karpiš, επαναφέρει τη συζήτηση στα ίδια τα χρήματα. Ο Σλοβάκος οικονομολόγος, στην ανανεωμένη του ομιλία «Ako poraziť fiat v (nie príliš slobodnej) súťaži?», τοποθετεί το bitcoin σε άμεσο ανταγωνισμό με το σημερινό νομισματικό σύστημα.
Είναι ένα από τα κλασικά ερωτήματα της κοινότητας του bitcoin, όμως το 2026 ακούγεται λίγο διαφορετικά από πριν από μερικά χρόνια. Το bitcoin σήμερα δεν είναι πια απλώς μια εναλλακτική που στέκεται έξω από τις πύλες του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ενσωματώνεται σε αυτό ολοένα περισσότερο.
Ακριβώς αυτή η αντίφαση επαναλαμβάνεται μέσα στην ημέρα με διάφορες μορφές.
Μετά τον Karpiš, βήμα παίρνουν και οι CryptoLadies. Η Kateřina Kloudová, η Pavla Nýdrle και η Taťána Turková επικεντρώνονται στο πάνελ στις γυναίκες στον χώρο του bitcoin – μια κοινότητα που ιστορικά ήταν έντονα ανδροκρατούμενη και στην οποία μέρος των εγχειρημάτων προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να διευρύνει τον κύκλο των ανθρώπων για τους οποίους η πρώτη επαφή με το bitcoin δεν συνδέεται πρωτίστως με τεχνική ορολογία. Ακολουθεί μια σύντομη ανακοίνωση της εταιρείας General Bytes και έπειτα ανοιχτό Q&A με τον Kicom, τον Josef Tětek και τον Jan Kohout. Εδώ φαίνεται καλά και η δεύτερη όψη του ChainCamp. Δίπλα στα μεγάλα θέματα, σημαντικό κομμάτι του αποτελούν οι άνθρωποι που συναντιούνται επανειλημμένα στην τσεχική σκηνή του bitcoin.
«Δεν γνωρίζουμε τους πελάτες μας»
Το απόγευμα ξεκινά στην κεντρική σκηνή με το μπλοκ της Anna Vrbasová από τη Vexl. Ήδη ο τίτλος του, «Vexl Birthday: 4 Years of Not Knowing our Customers», αποτελεί μια μικρή πρόκληση προς την κατεύθυνση στην οποία κινείται εν τω μεταξύ μεγάλο μέρος της αγοράς κρυπτονομισμάτων.
Στον ρυθμιζόμενο κόσμο, η ταυτοποίηση του πελάτη είναι αυτονόητη. Η Vexl έχτισε την υπηρεσία της πάνω στην αντίθετη ιδέα – να επιτρέψει στους ανθρώπους να βρίσκουν αντισυμβαλλόμενο για peer-to-peer ανταλλαγή bitcoin, χωρίς η κεντρική πλατφόρμα να χρειάζεται να γνωρίζει ποιοι είναι.
Μόλις λίγο αργότερα, στην ίδια σκηνή εμφανίζεται ο Tomáš Najman από την Τσεχική Εθνική Τράπεζα. Το ερώτημά του είναι: μπορούν τα stablecoins να γίνουν ο δούρειος ίππος του κρυπτο-κόσμου προς τον σημερινό χρηματοπιστωτικό κόσμο;
Ο Najman, που ασχολείται στην ΤΕΤ με τα ψηφιακά χρηματοοικονομικά, τα κρυπτο-περιουσιακά στοιχεία και τις τεχνολογίες στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στρέφει την προσοχή σε ένα κομμάτι του κρυπτο-κόσμου που, αντιθέτως, είναι πολύ στενά συνδεδεμένο με το παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τα stablecoins προσπαθούν να διατηρήσουν τα χαρακτηριστικά των περιουσιακών στοιχείων blockchain, αλλά ταυτόχρονα δένουν συνήθως την αξία τους με κρατικό νόμισμα. Αποτελούν έτσι μια γέφυρα ανάμεσα σε δύο κόσμους που εναλλάσσονται όλη την ημέρα στο ChainCamp.
Ενώ γίνεται λόγος για stablecoins, στον διπλανό όροφο συζητείται η Αφρική
Το πρόγραμμα όμως είναι παράλληλο, οπότε δεν μπορεί κανείς απλά να συντάξει μία ενιαία λίστα με όσα συμβαίνουν στην Οστράβα. Ενώ η κεντρική σκηνή συνεχίζεται, στην αίθουσα Šrajtofle ξεκινά ο Josef Tětek με την ομιλία «Bitcoin στην Αφρική».
Ο Tětek διευθύνει το Trezor Academy, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με επίκεντρο τη Global South, και η ενότητά του ξεκινά με ένα ντοκιμαντέρ για τη χρήση του bitcoin σε αφρικανικές χώρες. Από τη τσεχική συζήτηση για την τιμή, τους φόρους ή τα επενδυτικά προϊόντα, η οπτική γωνία μετατοπίζεται έτσι σε ένα περιβάλλον όπου η σημασία του κρυπτονομίσματος μπορεί να συνδέεται περισσότερο με την πρόσβαση στις ίδιες τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Ακριβώς η αντίθεση αυτών των ομιλιών δείχνει καλά το εύρος του φετινού προγράμματος. Μέσα σε ένα απόγευμα, το bitcoin είναι επένδυση, τεχνολογικό δίκτυο, εργαλείο ιδιωτικότητας και δυνητική χρηματοοικονομική υποδομή σε χώρες όπου ένα μέρος του πληθυσμού δεν έχει την ίδια πρόσβαση σε τράπεζες όπως οι Ευρωπαίοι.
Και στην ίδια δευτερεύουσα αίθουσα, μία ώρα αργότερα, έρχεται ίσως η πιο εύγλωττη αντιπαράθεση όλης της χρονιάς.
Διαβάστε επίσης: Κριτική Anycoin
KYC εναντίον NO KYC
Στη σκηνή κάθονται αντικριστά ο Viliam Klamarčík από τη Vexl και ο Michal Nýdrle από την Invity. Ο τίτλος του πάνελ δεν κρύβει τίποτα: «KYC εναντίον NO KYC».
Στη μία πλευρά βρίσκεται ο δρόμος των ρυθμιζόμενων υπηρεσιών, οι οποίες συνεργάζονται με ταυτοποιημένο πελάτη και προσπαθούν να κάνουν το Bitcoin πιο χρησιμοποιήσιμο και για το ευρύτερο κοινό. Στην άλλη βρίσκεται η πεποίθηση ότι η ιδιωτικότητα κατά την αγορά bitcoin δεν είναι ένα δυσάρεστο εμπόδιο της ρύθμισης, αλλά ένα από τα χαρακτηριστικά που αξίζει να προστατεύεται ενεργά. Οι διοργανωτές παρουσίασαν οι ίδιοι το πάνελ ως σύγκρουση δύο φαινομενικά ασυμφιλίωτων στρατηγικών.
Ακριβώς εδώ συνδέονται οι δύο ημέρες του συνεδρίου.
Ο Klamarčík την Παρασκευή προειδοποίησε για την αψύχολη κοινοποίηση αντιγράφων εγγράφων. Το Σάββατο συζητά για ένα μοντέλο στο οποίο κατά την ανταλλαγή bitcoin δεν είναι καθόλου απαραίτητο να παρουσιάζει κανείς έγγραφα. Ο Michal Nýdrle την προηγούμενη ημέρα μιλούσε για το οικογενειακό Σχέδιο Β, τώρα στέκεται στο πλευρό της ρυθμιζόμενης υπηρεσίας, που προσπαθεί να συνδυάσει την προσωπική διαχείριση κλειδιών bitcoin με τους κανόνες της ευρωπαϊκής χρηματοοικονομικής αγοράς. Έτσι, σε ένα ChainCamp συνυπάρχουν δύο κατευθύνσεις της μελλοντικής εξέλιξης του Bitcoin. Και καμία από τις δύο δεν εξαφανίζεται από το πρόγραμμα.
Από το μέλλον του χρήματος στην κρυπτο-αναρχία
Στην κεντρική σκηνή, εν τω μεταξύ, το πρόγραμμα μεταβαίνει στην επόμενη ενότητα και έρχεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα, από οικονομική άποψη, δίδυμα της ημέρας: ο Dominik Stroukal και ο Juraj Karpiš. Η κοινή τους συζήτηση για το χρήμα, την οικονομία και το μέλλον μεταφέρει το πρωινό θέμα του Karpiš σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για το αν το bitcoin μπορεί να ανταγωνιστεί τα fiat νομίσματα, αλλά για το πώς μεταμορφώνεται η ίδια η κατανόηση του χρήματος και του χρηματοοικονομικού συστήματος.
Ακολουθεί η ανακοίνωση των Lubomír Valík και Martina Bacíková, με επίκεντρο τη μοντέρνα εκπαίδευση για τα χρήματα και το Bitcoin, και έπειτα δίνεται χώρος στον Urza με την ομιλία του «Με αγάπη προς την #ανυπακοή και την (κρυπτο)αναρχία».
Μετά από μια ημέρα κατά την οποία το Bitcoin εμφανιζόταν δίπλα σε τραπεζικές υπηρεσίες, stablecoins, χρηματοοικονομική επίβλεψη και ρυθμιζόμενους παρόχους, η κεντρική σκηνή επιστρέφει έτσι εκ νέου στις ιδεολογικές ρίζες ενός μέρους της κρυπτονομισματικής σκηνής – στη δυσπιστία απέναντι στην κεντρικοποιημένη εξουσία, στην εθελοντικότητα και στην προσωπική ευθύνη.
Ένα συνέδριο, δύο διαφορετικές κατευθύνσεις
Μετά από δύο ημέρες, είναι δύσκολο να συνοψίσουμε το ChainCamp απλά ως ένα συνέδριο για το Bitcoin. Η πρώτη ημέρα ξεκίνησε με το ερώτημα αν ο άνθρωπος χρειάζεται εναλλακτικό σχέδιο για την περιουσία, την οικογένεια, τα δεδομένα ή τον τόπο όπου ζει. Η δεύτερη ξεκίνησε με το bitcoin στον τραπεζικό κόσμο και τελείωσε με κρυπτο-αναρχία, κοινοτικά έργα και συζήτηση για την αγορά.
Στο ενδιάμεσο, το Bitcoin κατάφερε να εμφανιστεί ως ανταγωνιστής των κρατικών νομισμάτων, ως μέρος επενδυτικού χαρτοφυλακίου, ως μέσο για ανθρώπους χωρίς πρόσβαση σε τράπεζες, αλλά και ως τεχνολογία, η χρήση της οποίας συνεχίζει να προκαλεί διαφωνία σχετικά με το πόσα προσωπικά δεδομένα πρέπει κανείς να παραδίδει κατά τη χρήση της.
Και ακριβώς αυτό περιγράφει ίσως καλύτερα την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η σκηνή του bitcoin το 2026. Όσο πιο κοντά έρχεται το Bitcoin στο συνηθισμένο χρηματοοικονομικό σύστημα, τόσο πιο σημαντικό γίνεται για ένα μέρος της κοινότητάς του το ερώτημα ποια χαρακτηριστικά δεν πρέπει να χάσει στην πορεία.
Σε μία σκηνή, λοιπόν, μπορεί το πρωί να στέκεται μια τράπεζα που πρόσθεσε το bitcoin στην εφαρμογή της, το απόγευμα ένας εμπειρογνώμονας κεντρικής τράπεζας και το βράδυ ένας κρυπτο-αναρχικός. Λίγα μέτρα πιο πέρα, εν τω μεταξύ, διεξάγεται συζήτηση για το αν πρέπει κανείς να δείξει καν την ταυτότητά του σε κάποιον κατά την αγορά του.
Το έβδομο ChainCamp δεν ήταν λοιπόν απλά μια επίδειξη όσων χτίζονται τώρα γύρω από το Bitcoin. Ήταν πρωτίστως μια υπενθύμιση ότι η διαμάχη για το σε τι πρέπει τελικά να χρησιμεύει το Bitcoin απέχει πολύ από το τέλος της.
Διαβάστε επίσης: Κριτική Trust Wallet: Πάρτε τον έλεγχο των κρυπτονομισμάτων σας με εμπιστοσύνη
