Ευρώ: Το ευρωπαϊκό έργο του ψηφιακού ευρώ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστήριξε τους κανόνες, σύμφωνα με τους οποίους η νέα ψηφιακή μορφή χρήματος που εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει να λειτουργεί τόσο διαδικτυακά όσο και εκτός σύνδεσης, να προστατεύει το απόρρητο των χρηστών και ταυτόχρονα να μην θέτει σε κίνδυνο τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.
Το ψηφιακό ευρώ αναβιώνει ξανά ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα των ευρωπαϊκών οικονομικών. Δεν πρόκειται για ένα ακόμη κρυπτονόμισμα με την κοινή έννοια του όρου ούτε για ένα stablecoin που εκδίδεται από ιδιωτική εταιρεία. Θα ήταν μια ψηφιακή μορφή χρήματος της κεντρικής τράπεζας, δηλαδή ένα λεγόμενο CBDC. Η Ευρωπαϊκή Ένωση το παρουσιάζει ως συμπλήρωμα των μετρητών και των πληρωμών με κάρτα, όχι ως υποκατάστατό τους.
Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Τρίτη τη θέση της στο πακέτο κανόνων για το ψηφιακό ευρώ με αναλογία 43 ψήφων έναντι 14. Η ψηφοφορία δεν σημαίνει ακόμη την τελική έγκριση ολόκληρης της νομοθεσίας, αλλά αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό σήμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδειξε με σαφήνεια πώς φαντάζεται τις βασικές παραμέτρους του μελλοντικού ψηφιακού μέσου πληρωμής.
Ο εισηγητής της πρότασης Fernando Navarrete Rojas μετά την ψηφοφορία τόνισε ότι στόχος του πακέτου είναι να προστατεύσει την ελευθερία των πολιτών να αποφασίζουν πώς θέλουν να πληρώνουν. Το ψηφιακό ευρώ, σύμφωνα με αυτόν, πρέπει να «συμπληρώνει και ποτέ να μην αντικαθιστά» τα μετρητά. Ακριβώς αυτή η φράση είναι θεμελιώδης για ολόκληρο το έργο. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί προσπαθούν εδώ και καιρό να διαλύσουν τους φόβους ότι η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ θα ανοίξει τον δρόμο για την υποχώρηση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων.
Περιεχόμενο άρθρου:
- Digitální euro má fungovat i bez internetu
- Soukromí má být jedním z pilířů návrhu
- Bez úroků a s limity držby
- Základní služby zdarma, další služby za omezené poplatky
- Do distribuce se mají zapojit banky i regulované kryptofirmy
- Start se čeká nejdříve za několik let
- Evropa zároveň připravuje vlastní stablecoin
- Souboj o budoucnost digitálních peněz
Το ψηφιακό ευρώ πρέπει να λειτουργεί και χωρίς διαδίκτυο
Η εγκεκριμένη πρόταση προβλέπει ότι το ψηφιακό ευρώ θα εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε δύο λειτουργίες. Οι διαδικτυακές πληρωμές θα λειτουργούν μέσω συστήματος λογαριασμών, παρόμοια με τις σημερινές ψηφιακές πληρωμές μέσω τραπεζικού λογαριασμού ή εφαρμογής πληρωμών. Πιο ενδιαφέρουσα είναι όμως η λειτουργία εκτός σύνδεσης.
Οι πληρωμές εκτός σύνδεσης θα βασίζονται στην τοπική αποθήκευση χρημάτων στη συσκευή. Στην πράξη, το ψηφιακό ευρώ σε αυτή τη μορφή θα συμπεριφερόταν παρόμοια με τα μετρητά. Ο χρήστης θα μπορούσε να πληρώσει ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, αλλά ταυτόχρονα θα αναλάμβανε τον κίνδυνο απώλειας. Εάν χάσει τη συσκευή στην οποία έχει αποθηκευμένα τα ψηφιακά χρήματα εκτός σύνδεσης, θα μπορούσε να χάσει αυτά τα κεφάλαια με τον ίδιο τρόπο που χάνει ένα πορτοφόλι με χαρτονομίσματα.
Ακριβώς η λειτουργία εκτός σύνδεσης είναι ένα από τα σημεία με τα οποία θέλει η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαφοροποιηθεί από τις κοινές ψηφιακές πληρωμές. Αυτές σήμερα εξαρτώνται συνήθως από το διαδίκτυο, την πληρωμική υποδομή των τραπεζών, των εταιρειών καρτών ή των τεχνολογικών εταιρειών. Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να προσφέρει μια εναλλακτική λύση που θα είναι διαθέσιμη ακόμη και σε καταστάσεις όπου αποτυγχάνουν οι συνήθεις ψηφιακές πληρωμές.
Μην χάσετε: TOP 10 χώρες με την ταχύτερη υιοθέτηση κρυπτονομισμάτων
Το απόρρητο πρέπει να είναι ένας από τους πυλώνες της πρότασης
Μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από το ψηφιακό ευρώ αφορά το απόρρητο. Οι επικριτές των CBDC φοβούνται ότι το ψηφιακό νόμισμα της κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο έλεγχο των πληρωμών από το κράτος ή τους θεσμούς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενσωμάτωσε επομένως αρχές προστασίας του απορρήτου στην πρόταση ήδη από τον ίδιο τον σχεδιασμό του συστήματος.
Σύμφωνα με την εγκεκριμένη θέση, θα πρέπει να ενσωματωθούν στο ψηφιακό ευρώ μηχανισμοί που θα περιορίζουν την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στο απολύτως απαραίτητο ελάχιστο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με την πρόταση, δεν θα πρέπει να έχει πρόσβαση στα προσωπικά αναγνωριστικά στοιχεία των χρηστών. Για τις συναλλαγές προβλέπεται επίσης η χρήση προηγμένων τεχνολογιών που πρέπει να επιτρέπουν την επαλήθευση της πληρωμής χωρίς περιττή αποκάλυψη δεδομένων.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι το ψηφιακό ευρώ θα είναι ανώνυμο με την ίδια έννοια όπως τα μετρητά σε όλες τις καταστάσεις. Η διαφορά μεταξύ διαδικτυακών και εκτός σύνδεσης πληρωμών θα είναι κρίσιμη για την προστασία του απορρήτου. Η λειτουργία εκτός σύνδεσης πρέπει να είναι πιο κοντά στα μετρητά, ενώ οι διαδικτυακές πληρωμές θα πρέπει να λειτουργούν σε ρυθμιζόμενο χρηματοοικονομικό περιβάλλον.
Χωρίς τόκους και με όρια κατοχής
Το ψηφιακό ευρώ δεν πρέπει να είναι επενδυτικό προϊόν ούτε ψηφιακός λογαριασμός ταμιευτηρίου. Σύμφωνα με την πρόταση, δεν θα φέρει τόκο και οι χρήστες δεν θα μπορούν να κερδίσουν από αυτό. Ομοίως, δεν θα πρέπει να επιβαρύνεται με αρνητικό επιτόκιο. Στόχος είναι το ψηφιακό ευρώ να χρησιμεύει για πληρωμές, όχι για τη μετακίνηση μεγάλων ποσών χρημάτων από εμπορικές τράπεζες στην κεντρική τράπεζα.
Ακριβώς για αυτόν τον λόγο προβλέπονται επίσης όρια κατοχής. Κάθε άτομο θα μπορούσε να κατέχει μόνο ένα συγκεκριμένο ποσό ψηφιακών ευρώ. Το συγκεκριμένο ανώτατο όριο θα καθοριζόταν, σύμφωνα με την πρόταση, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με βάση τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και θα το επανεξέταζε τακτικά. Ο σκοπός των ορίων είναι να αποτραπεί η κατάσταση κατά την οποία οι άνθρωποι θα κατέβαζαν μαζικά χρήματα από κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς και θα τα μετέφεραν σε ψηφιακό ευρώ.
Για τις εταιρείες οι κανόνες πρέπει να είναι ακόμη αυστηρότεροι. Οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούσαν να κατέχουν κανονικά ψηφιακό ευρώ ως υπόλοιπο. Εξαίρεση θα ήταν μόνο η βραχυπρόθεσμη αποδοχή πληρωμών, για παράδειγμα για διάστημα 24 ωρών. Και με αυτό θέλει η ΕΕ να αποτρέψει τη μετατροπή του ψηφιακού ευρώ από μέσο πληρωμής σε εναλλακτική λύση στις τραπεζικές καταθέσεις.
Διαβάστε επίσης: Monero – Το κρυπτονόμισμα που προστατεύει το οικονομικό σας απόρρητο
Βασικές υπηρεσίες δωρεάν, πρόσθετες υπηρεσίες με περιορισμένες χρεώσεις
Η πρόταση προβλέπει ότι οι βασικές υπηρεσίες που σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ θα είναι δωρεάν για τους χρήστες. Χωρίς χρέωση πρέπει να είναι, για παράδειγμα, το άνοιγμα λογαριασμού, η πρόσβαση στα κεφάλαια ή οι κοινές πληρωμές. Οι συναλλαγές εκτός σύνδεσης πρέπει να είναι εντελώς δωρεάν.
Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα μπορούσαν να χρεώνουν για υπηρεσίες πέραν των βασικών, αλλά και αυτές θα πρέπει να είναι περιορισμένες. Η πρόταση προβλέπει την επιβολή ανώτατου ορίου σε ορισμένες χρεώσεις μεταξύ εμπόρων και παρόχων. Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να είναι κανονικά χρησιμοποιήσιμο ακόμη και για ανθρώπους που δεν θέλουν να πληρώνουν για βασική πρόσβαση σε ψηφιακά χρήματα.
Στη διανομή πρέπει να συμμετάσχουν τράπεζες και ρυθμιζόμενες κρυπτοεταιρείες
Το ψηφιακό ευρώ δεν θα πρέπει να διανέμεται μόνο απευθείας μέσω της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η πρόταση προβλέπει ένα ευρύτερο μοντέλο, στο οποίο θα συμμετάσχουν τράπεζες, πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, ταχυδρομεία και επίσης ρυθμιζόμενοι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων.
Αυτό είναι σημαντικό και για την αγορά κρυπτονομισμάτων. Η ΕΕ υποδηλώνει έτσι ότι δεν θέλει να διαχωρίσει το ψηφιακό ευρώ από την αναδυόμενη υποδομή ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, αλλά ταυτόχρονα επιμένει ότι οι εμπλεκόμενες οντότητες πρέπει να λειτουργούν υπό εποπτεία και εντός του κανονιστικού πλαισίου.
Οι περισσότεροι έμποροι στην ευρωζώνη θα έπρεπε σύμφωνα με την πρόταση να δέχονται το ψηφιακό ευρώ. Οι εξαιρέσεις θα αφορούν για παράδειγμα ορισμένες μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους που δεν δέχονται ούτε άλλες ψηφιακές πληρωμές. Η πρόταση αντιμετωπίζει επίσης καταστάσεις όπου ένας έμπορος θα μπορούσε να αρνηθεί προσωρινά το ψηφιακό ευρώ, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια διακοπής ρεύματος.
Η έναρξη αναμένεται το νωρίτερο σε μερικά χρόνια
Παρόλο που η επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προώθησε την πρόταση, το ψηφιακό ευρώ δεν είναι ακόμη ολοκληρωμένο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να ολοκληρώσει τους τεχνικούς κανόνες, να κατασκευάσει την υποδομή, να διεξάγει πιλοτικές δοκιμές και να συμφωνήσει τις ευθύνες των επιμέρους δρώντων πριν από την ενδεχόμενη έναρξη. Μόνο μετά την έγκριση της τελικής νομοθεσίας θα ακολουθούσε τουλάχιστον διετής περίοδος προετοιμασίας.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άρχισε να προετοιμάζει τα θεμέλια του έργου του ψηφιακού ευρώ ήδη το 2020. Το έργο αντιμετώπισε όμως επανειλημμένες καθυστερήσεις, μεταξύ άλλων λόγω της μη ολοκληρωμένης νομοθεσίας. Σύμφωνα με τις προηγούμενες δηλώσεις των εκπροσώπων της ΕΚΤ, η πραγματική έναρξη του ψηφιακού ευρώ αναμένεται το νωρίτερο περίπου το 2029.
Η Ευρώπη ετοιμάζει ταυτόχρονα το δικό της stablecoin
Το ψηφιακό ευρώ δεν είναι το μόνο έργο με το οποίο η Ευρώπη προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο των ψηφιακών πληρωμών. Παράλληλα με το δημόσιο έργο της κεντρικής τράπεζας προχωρά και η ιδιωτική πρωτοβουλία Qivalis. Αυτή η ευρωπαϊκή τραπεζική κοινοπραξία εργάζεται σε ένα ρυθμιζόμενο stablecoin συνδεδεμένο με το ευρώ.
Η Qivalis επεκτάθηκε τις τελευταίες εβδομάδες σε 37 ιδρύματα-μέλη αφού προσχώρησαν 25 τράπεζες από 15 χώρες. Μεταξύ των νέων μελών είναι για παράδειγμα οι ABN AMRO, Rabobank, Nordea ή Intesa Sanpaolo. Η κοινοπραξία με έδρα το Άμστερνταμ στοχεύει στην έναρξη του stablecoin στο δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Ο πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της Qivalis, Howard Davies, δήλωσε για το έργο ότι δεν πρόκειται μόνο για την κατασκευή πληρωμιακής υποδομής. Η φιλοδοξία είναι κατά τη γνώμη του να ενσωματωθούν οι ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδομένων, χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και ρύθμισης στη νέα γενιά ψηφιακών χρημάτων.
Από την κατηγορία κριτικές: crypto4me κριτική
Μάχη για το μέλλον των ψηφιακών χρημάτων
Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες έρχονται σε μια εποχή που η αγορά stablecoin κυριαρχείται από tokens συνδεδεμένα με το αμερικανικό δολάριο. Σύμφωνα με δεδομένα της CoinGecko, τα stablecoins δολαρίου αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία της αγοράς. Αυτό είναι ένα στρατηγικό πρόβλημα για τα ευρωπαϊκά ιδρύματα. Εάν τα ψηφιακά χρηματοοικονομικά και οι πληρωμές blockchain παραμείνουν σχεδόν αποκλειστικά εξαρτημένα από το δολάριο, η Ευρώπη θα παίξει μόνο δευτερεύοντα ρόλο στη νέα πληρωμιακή υποδομή.
Το ψηφιακό ευρώ και το ευρωπαϊκό stablecoin δεν είναι επομένως αναγκαστικά ανταγωνιστές. Μάλλον αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές οδούς προς τον ίδιο στόχο: να ενισχύσουν τον ευρωπαϊκό έλεγχο στις ψηφιακές πληρωμές και να προσφέρουν εναλλακτική λύση στα αμερικανικά δίκτυα πληρωμών, τα stablecoins δολαρίου και τις παγκόσμιες τεχνολογικές εταιρείες.
Ο Rojas επισήμανε σε αυτό το πλαίσιο ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται να επιλέξει μεταξύ ψηφιακού ευρώ και ιδιωτικών λύσεων πληρωμών. Χρειάζεται και τα δύο, σύμφωνα με αυτόν. Η υπάρχουσα υποδομή πρέπει να χρησιμοποιηθεί εκεί όπου έχει νόημα, και τα νέα πρότυπα πρέπει να είναι ανοιχτά σε τράπεζες, εταιρείες πληρωμών και καινοτόμους παίκτες.
Για τον μέσο χρήστη αυτό σημαίνει μόνο ένα πράγμα: τα ψηφιακά χρήματα στην Ευρώπη μετακινούνται σταδιακά από τον τομέα των συζητήσεων και των πιλοτικών έργων στη νομοθετική και τεχνολογική προετοιμασία. Το ψηφιακό ευρώ δεν είναι ακόμη προ των πυλών, αλλά μετά την τελευταία ψηφοφορία είναι λίγο πιο κοντά στην πραγματικότητα.
